Nhiều cha mẹ muốn lập di chúc để sau này nhà đất được để lại cho con, nhưng vẫn băn khoăn: lập di chúc cho con rồi thì cha mẹ có còn được ở, sử dụng hoặc quyết định việc bán nhà đất không?
Câu trả lời là có. Lập di chúc không làm nhà đất tự động sang tên cho con. Khi còn sống, cha mẹ vẫn quản lý, sử dụng và có thể thay đổi ý nguyện về phần tài sản thuộc quyền của mình.
Mục lục:
1. Lập di chúc cho con có làm sang tên nhà đất ngay không?
Không. Theo Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Di chúc có hiệu lực từ thời điểm mở thừa kế theo Điều 643 Bộ luật này.
Vì vậy, khi cha mẹ còn sống, người con được chỉ định trong di chúc chưa trở thành người đứng tên nhà đất chỉ vì có tên trong văn bản. Người con cũng không thể chỉ dựa vào di chúc để yêu cầu sang tên tài sản khi cha mẹ vẫn còn sống.
Sau khi người lập di chúc qua đời, người được hưởng di sản mới thực hiện thủ tục nhận thừa kế và đăng ký sang tên theo quy định.
2. Cha mẹ còn quyền gì đối với nhà đất sau khi lập di chúc?
Nếu nhà đất thuộc quyền sử dụng, sở hữu của cha mẹ, việc lập di chúc không tự động làm mất các quyền đó. Khi còn sống, cha mẹ vẫn có thể ở trong nhà, quản lý tài sản và sử dụng nhà đất theo quy định pháp luật.
Có thể hiểu đơn giản:
| Lập di chúc cho con | Tặng cho, sang tên cho con |
| Con nhận tài sản sau khi người lập di chúc qua đời và thực hiện thủ tục thừa kế | Quyền tài sản được chuyển giao theo giao dịch và thủ tục đăng ký phù hợp |
| Cha mẹ tiếp tục quản lý, sử dụng nhà đất khi còn sống | Sau khi hoàn tất việc chuyển quyền, cha mẹ không còn toàn quyền như trước |
| Có thể sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ di chúc | Không thể tự lấy lại tài sản chỉ vì đổi ý; việc hủy bỏ cần có căn cứ phù hợp |
Đây là điểm khác nhau quan trọng giữa lập di chúc và chuyển tài sản cho con ngay khi còn sống.
Xem thêm bài: Cha mẹ sang tên sổ đỏ cho con: Tặng cho ngay hay lập di chúc năm 2026?
3. Nếu bán hoặc tặng cho nhà đất khi còn sống thì sao?
Người lập di chúc có thể sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ di chúc đã lập theo Điều 640 Bộ luật Dân sự 2015.
Nếu cha mẹ bán hoặc tặng cho nhà đất khi còn sống, phần tài sản đã được chuyển giao hợp pháp có thể không còn là di sản của cha mẹ để chia theo nội dung di chúc. Khi đó, di chúc không làm cho tài sản đã chuyển đi tự động quay trở lại để người con nhận thừa kế.
Do đó, lập di chúc không đồng nghĩa với việc “khóa” tài sản cho con. Cha mẹ vẫn cần cân nhắc kỹ trước khi thực hiện giao dịch chuyển nhượng, tặng cho hoặc giao dịch khác.
4. Tài sản chung vợ chồng có thể ghi hết vào di chúc không?
Không phải lúc nào người lập di chúc cũng có quyền định đoạt toàn bộ căn nhà hoặc thửa đất. Nếu tài sản là tài sản chung vợ chồng hoặc thuộc quyền của nhiều người, cần xác định phần tài sản của người lập di chúc trước.
Ví dụ, nhà đất là tài sản chung của vợ chồng thì một người không nên mặc nhiên ghi toàn bộ nhà đất vào di chúc của riêng mình. Nội dung di chúc cần giới hạn trong phần quyền tài sản thuộc về người lập.
Việc xác định phần tài sản có thể phụ thuộc vào nguồn gốc hình thành, thời điểm nhận chuyển nhượng hoặc được tặng cho, thỏa thuận tài sản vợ chồng và hồ sơ nhà đất.
5. Một số câu hỏi thường gặp
Con có được sang tên ngay khi cha mẹ lập di chúc không?
Không. Di chúc không làm phát sinh việc sang tên nhà đất cho con khi cha mẹ còn sống. Việc nhận thừa kế được thực hiện sau khi mở thừa kế và hoàn tất thủ tục liên quan.
Cha mẹ lập di chúc rồi có được tiếp tục ở trong nhà không?
Có. Nếu nhà đất thuộc quyền của cha mẹ, họ vẫn có thể tiếp tục ở và sử dụng tài sản trong thời gian còn sống.
Di chúc có bắt buộc phải công chứng không?
Không phải mọi di chúc bằng văn bản đều bắt buộc phải công chứng hoặc chứng thực. Di chúc không công chứng vẫn có thể hợp pháp nếu đáp ứng các điều kiện của Bộ luật Dân sự. Với tài sản là nhà đất, cha mẹ nên cân nhắc cách lập và nội dung di chúc phù hợp để hạn chế cách hiểu khác nhau hoặc tranh chấp về sau.
6. Pháp lý Thu Ngân hỗ trợ thủ tục nhà đất và thừa kế tại Đồng Tháp
Lập di chúc cho con giúp cha mẹ thể hiện ý nguyện về tài sản sau khi qua đời mà không tự động chuyển nhà đất cho con ngay lúc còn sống. Trước khi lập di chúc, nên kiểm tra quyền sở hữu, nguồn gốc nhà đất và phần tài sản mà mình có thể định đoạt.
Pháp lý Thu Ngân có thể hỗ trợ trao đổi về hồ sơ nhà đất, rà soát tài sản riêng – tài sản chung và chuẩn bị nội dung di chúc phù hợp với hoàn cảnh gia đình.
Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính tham khảo chung. Hồ sơ và phương án thực hiện cần được xem xét theo nguồn gốc, tình trạng pháp lý của nhà đất và hoàn cảnh cụ thể của từng gia đình.
