Khi bị người khác chửi bới, bôi nhọ, vu khống hoặc xúc phạm danh dự trên Facebook, nhiều người thường rất bức xúc nhưng lại không biết phải bắt đầu từ đâu. Có người chỉ chụp vài tấm hình rồi đăng lại để “đòi công bằng”, có người nhắn tin đôi co, cũng có người muốn gửi đơn tố cáo nhưng không biết viết như thế nào cho đúng.
Thực tế, nếu muốn cơ quan có thẩm quyền xem xét, xác minh và xử lý, người bị hại cần chuẩn bị đơn tố cáo hoặc đơn trình báo rõ ràng, có nội dung cụ thể và kèm theo chứng cứ phù hợp.
Một mẫu đơn tố cáo xúc phạm danh dự trên Facebook không cần viết quá phức tạp. Điều quan trọng là đơn phải trình bày đúng sự việc, đúng người, đúng hành vi vi phạm, có yêu cầu rõ ràng và có tài liệu chứng minh đi kèm.
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu: đơn tố cáo cần có những nội dung gì, nên trình bày ra sao, cần chuẩn bị chứng cứ nào và nộp đơn ở đâu để bảo vệ quyền lợi của mình.
Mục lục:
1. Khi nào nên làm đơn tố cáo xúc phạm danh dự trên Facebook?
Không phải mọi mâu thuẫn trên Facebook đều cần gửi đơn tố cáo. Nếu chỉ là lời qua tiếng lại nhẹ, hai bên có thể trao đổi, yêu cầu gỡ nội dung hoặc xin lỗi để giải quyết trong phạm vi cá nhân.
Tuy nhiên, bạn nên cân nhắc làm đơn tố cáo hoặc đơn trình báo khi rơi vào một trong các trường hợp sau:
- Người khác dùng lời lẽ thô tục, lăng mạ, hạ thấp nhân phẩm của bạn;
- Đăng bài, bình luận hoặc livestream réo tên, bêu xấu bạn công khai;
- Dùng hình ảnh, số điện thoại, địa chỉ, nơi làm việc của bạn để công kích;
- Bịa đặt thông tin sai sự thật như lừa đảo, ngoại tình, nợ tiền, làm ăn gian dối;
- Kêu gọi người khác tấn công, bình luận xúc phạm hoặc tẩy chay bạn;
- Nội dung xúc phạm làm ảnh hưởng đến công việc, gia đình, uy tín hoặc hoạt động kinh doanh;
- Người vi phạm không chịu gỡ bài, không xin lỗi hoặc tiếp tục đăng tải nội dung mới.
Trong những trường hợp này, việc làm đơn không chỉ để “đòi lại danh dự”, mà còn là cách để cơ quan chức năng có căn cứ tiếp nhận, xác minh và xử lý vụ việc theo quy định pháp luật.
>> Xem thêm bài: Bị chửi trên Facebook có kiện được không? Quy trình xử lý và mức phạt mới nhất
2. Cơ sở pháp lý bảo vệ người bị xúc phạm danh dự trên Facebook
Danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là quyền được pháp luật bảo vệ. Người khác không được quyền tùy tiện sử dụng Facebook hoặc các nền tảng mạng xã hội để chửi bới, lăng mạ, bôi nhọ, vu khống hoặc làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của bạn.
Tùy tính chất và mức độ vi phạm, hành vi xúc phạm danh dự trên Facebook có thể bị xử lý theo nhiều hướng khác nhau:
- Buộc gỡ bỏ thông tin vi phạm;
- Buộc xin lỗi, cải chính công khai;
- Bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ;
- Xử phạt hành chính;
- Trường hợp nghiêm trọng có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về hành vi làm nhục người khác hoặc vu khống.
Hiện nay, đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của cá nhân, pháp luật có quy định xử phạt hành chính. Trong một số trường hợp, nếu hành vi nghiêm trọng, có hậu quả rõ ràng hoặc đủ yếu tố cấu thành tội phạm, cơ quan có thẩm quyền có thể xem xét theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Vì vậy, khi bị xúc phạm trên Facebook, người bị hại không nên chỉ phản ứng cảm tính. Cách an toàn hơn là lưu chứng cứ, làm đơn đúng nội dung và gửi đến cơ quan có thẩm quyền để được xem xét.
3. Mẫu đơn tố cáo xúc phạm danh dự trên Facebook gồm những nội dung gì?
Hiện nay, pháp luật hiện hành chưa có quy định mẫu đơn tố cáo cho hành vi xúc phạm dan dự, nhân phẩm người khác trên mạng. Tuy nhiên, một đơn tố cáo hoặc đơn trình báo về hành vi xúc phạm danh dự trên Facebook nên có các phần chính sau:
1. Phần quốc hiệu, tiêu ngữ, ngày tháng năm làm đơn
Đây là phần mở đầu của văn bản hành chính. Bạn cần ghi đúng hình thức cơ bản:
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Sau đó ghi địa điểm, ngày tháng năm làm đơn.
Ví dụ: Đồng Tháp, ngày … tháng … năm …
Phần này tuy đơn giản nhưng nên trình bày ngay ngắn, rõ ràng để đơn nhìn nghiêm túc và đúng hình thức.
2. Tên đơn
Tên đơn nên ghi rõ nội dung bạn muốn trình báo hoặc tố cáo.
Bạn có thể dùng một trong các cách sau:
ĐƠN TỐ CÁO
Về hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm trên mạng xã hội Facebook
Hoặc:
ĐƠN TRÌNH BÁO
Về việc bị xúc phạm danh dự, nhân phẩm trên Facebook
Trong thực tế, nếu bạn chưa chắc hành vi đã đủ căn cứ để “tố cáo” theo hướng vi phạm pháp luật cụ thể, có thể dùng tên Đơn trình báo để trình bày sự việc và đề nghị cơ quan chức năng xác minh, xử lý theo quy định.
Nếu vụ việc đã có dấu hiệu rõ như vu khống, bịa đặt, làm nhục, xúc phạm nghiêm trọng, có thể dùng Đơn tố cáo.
3. Phần kính gửi
Phần “Kính gửi” cần ghi tên cơ quan tiếp nhận đơn.
Tùy vụ việc cụ thể, bạn có thể gửi đến:
- Công an xã, phường (nơi cư trú hoặc nơi người vi phạm cư trú);
- Phòng An ninh mạng Công an tỉnh.
- Sở Thông tin và Truyền thông
Nếu chưa biết chính xác nơi cư trú của người vi phạm, bạn có thể gửi đến cơ quan công an nơi bạn cư trú để được tiếp nhận, hướng dẫn ban đầu.
4. Thông tin người làm đơn
Phần này cần ghi đầy đủ thông tin của người bị xúc phạm hoặc người đại diện hợp pháp của người bị xúc phạm.
Nội dung nên có:
- Họ và tên;
- Ngày, tháng, năm sinh;
- Số CCCD/CMND, ngày cấp, nơi cấp;
- Địa chỉ thường trú;
- Địa chỉ liên hệ hiện tại nếu khác địa chỉ thường trú;
- Số điện thoại;
- Email (nếu có).
Thông tin này giúp cơ quan tiếp nhận đơn xác định người làm đơn, liên hệ khi cần bổ sung tài liệu hoặc mời làm việc.
5. Thông tin người bị tố cáo hoặc người có hành vi vi phạm
Nếu biết rõ người vi phạm, bạn nên ghi càng đầy đủ càng tốt.
Nội dung có thể gồm:
- Họ và tên;
- Năm sinh nếu biết;
- Địa chỉ cư trú nếu biết;
- Số điện thoại nếu có;
- Tên tài khoản Facebook;
- Đường link trang cá nhân Facebook;
- Tên fanpage, hội nhóm hoặc tài khoản liên quan;
- Các thông tin nhận diện khác.
Trường hợp không biết rõ họ tên thật hoặc địa chỉ, bạn vẫn có thể ghi các thông tin mình có. Lưu ý, bạn không nên tự ý suy đoán hoặc gán ghép nếu chưa có căn cứ. Phần nào biết chắc thì ghi, phần nào chưa biết thì nói rõ là chưa xác định được.
6. Nội dung sự việc
Đây là phần quan trọng nhất của đơn. Bạn cần trình bày rõ ràng, theo trình tự thời gian, tránh viết lan man hoặc quá cảm xúc.
Nên trình bày theo cách sau:
- Thứ nhất, nêu thời điểm phát hiện sự việc. Ví dụ: “Vào khoảng … giờ … phút, ngày … tháng … năm …, tôi phát hiện tài khoản Facebook tên … đăng tải bài viết/bình luận/livestream có nội dung xúc phạm tôi.”
- Thứ hai, nêu nơi nội dung được đăng tải. Ví dụ: “Nội dung này được đăng trên trang cá nhân Facebook của tài khoản …”; Hoặc: “Nội dung này được bình luận tại bài viết trong nhóm Facebook …”; Hoặc: “Nội dung này xuất hiện trên fanpage …”
- Thứ ba, nêu cụ thể nội dung vi phạm. Bạn có thể trích lại những câu chữ chính thể hiện hành vi xúc phạm, bôi nhọ, vu khống. Nếu lời lẽ quá thô tục, có thể trích một phần và ghi rõ “nội dung cụ thể được thể hiện trong ảnh chụp màn hình kèm theo đơn”. Không nên tự thêm bớt, diễn giải quá xa hoặc dùng lại lời lẽ xúc phạm nhiều lần trong đơn. Mục tiêu là giúp cơ quan chức năng hiểu hành vi vi phạm, không phải làm cho đơn trở nên căng thẳng hơn.
- Thứ tư, nêu phạm vi lan truyền. Ví dụ: “Bài viết được đăng công khai, nhiều người có thể nhìn thấy, bình luận và chia sẻ.”; “Bình luận xuất hiện trong hội nhóm có nhiều thành viên.”; “Nội dung livestream có nhiều lượt xem và bình luận.”
- Thứ năm, nêu hậu quả. Hậu quả có thể là: Ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm, uy tín; Gia đình, bạn bè, đồng nghiệp hiểu lầm; Công việc bị ảnh hưởng; Khách hàng hủy đơn, đối tác ngừng hợp tác; Bị người khác tiếp tục công kích sau bài đăng;… Nếu có thiệt hại cụ thể về tiền bạc, công việc hoặc hợp đồng, nên nêu rõ và kèm chứng cứ.
7. Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết
Sau khi trình bày sự việc, người làm đơn cần ghi rõ mình đề nghị cơ quan chức năng làm gì. Tùy vụ việc, bạn có thể đề nghị:
- Tiếp nhận đơn và xác minh sự việc;
- Làm việc với người có hành vi vi phạm;
- Yêu cầu người vi phạm gỡ bỏ bài viết, bình luận, hình ảnh, video xúc phạm;
- Yêu cầu người vi phạm chấm dứt hành vi xúc phạm, bôi nhọ, vu khống;
- Yêu cầu xin lỗi, cải chính công khai nếu có căn cứ;
- Xử phạt hành chính nếu hành vi vi phạm đủ điều kiện;
- Chuyển hồ sơ để xem xét trách nhiệm hình sự nếu có dấu hiệu tội phạm;
- Hướng dẫn người bị hại thực hiện quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật.
Nên viết yêu cầu rõ ràng, đúng trọng tâm. Tránh viết theo hướng đòi hỏi quá cảm tính như “phải bắt ngay”, “phải xử thật nặng”, “phải bồi thường số tiền rất lớn” nếu chưa có căn cứ chứng minh.
8. Danh mục tài liệu, chứng cứ kèm theo
Đơn tố cáo sẽ thuyết phục hơn nếu có chứng cứ đầy đủ. Vì vậy, cuối đơn nên có mục “Tài liệu, chứng cứ kèm theo”.
Các tài liệu nên chuẩn bị gồm:
- Ảnh/video bài viết, bình luận, tin nhắn xúc phạm;
- Link bài viết, link bình luận, link tài khoản Facebook;
- Ảnh chụp thông tin tài khoản Facebook của người vi phạm;
- Bản sao CCCD/CMND của người làm đơn;
- Vi bằng do Thừa phát lại lập nếu đã thực hiện;
- Tài liệu chứng minh thiệt hại như hợp đồng bị hủy, tin nhắn khách hàng, hóa đơn, chứng từ, tài liệu thể hiện doanh thu bị ảnh hưởng;
- Các tài liệu khác có liên quan.
Một lưu ý quan trọng: trước khi yêu cầu người vi phạm gỡ bài, bạn nên lưu chứng cứ trước. Nếu chưa kịp lưu mà người vi phạm xóa nội dung, việc chứng minh sự việc sẽ khó hơn.
9. Lời cam đoan và chữ ký
Cuối đơn cần có phần cam đoan. Bạn có thể viết: “Tôi xin cam đoan những nội dung trình bày trên là đúng sự thật, các tài liệu gửi kèm là do tôi thu thập được và tôi chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung trình bày trong đơn.”
Sau đó ký, ghi rõ họ tên. Nếu đơn có nhiều trang, nên đánh số trang và ký nháy từng trang nếu cần thiết để tránh thất lạc hoặc chỉnh sửa nội dung.
4. Mẫu khung đơn tố cáo xúc phạm danh dự trên Facebook
Dưới đây là mẫu khung để người đọc dễ hình dung khi tự soạn đơn:
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
…, ngày … tháng … năm …
ĐƠN TỐ CÁO
Về hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm trên mạng xã hội Facebook
Kính gửi: …
Tôi tên là: …
Sinh ngày: …
CCCD/CMND số: … cấp ngày … tại …
Địa chỉ thường trú: …
Chỗ ở hiện nay: …
Số điện thoại liên hệ: …
Tôi làm đơn này để trình báo/tố cáo hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của tôi trên mạng xã hội Facebook do cá nhân/tài khoản sau thực hiện:
Người bị tố cáo/người có hành vi vi phạm: …
Tên tài khoản Facebook: …
Đường link tài khoản/bài viết: …
Thông tin khác nếu có: …
Nội dung sự việc:
Vào khoảng … giờ … phút, ngày … tháng … năm …, tôi phát hiện tài khoản Facebook tên … đã đăng tải/bình luận/chia sẻ/livestream nội dung liên quan đến tôi tại …
Nội dung bài viết/bình luận có những lời lẽ xúc phạm, bôi nhọ, làm ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của tôi, cụ thể như: …
Bài viết/bình luận nêu trên được đăng công khai, có nhiều người xem/bình luận/chia sẻ, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm, uy tín, đời sống cá nhân/công việc/hoạt động kinh doanh của tôi. Cụ thể: …
Tôi đã lưu lại các tài liệu, chứng cứ liên quan và gửi kèm theo đơn này.
Yêu cầu giải quyết:
Kính đề nghị Quý cơ quan:
- Tiếp nhận đơn và xác minh sự việc nêu trên;
- Làm việc với chủ tài khoản Facebook có hành vi vi phạm;
- Yêu cầu người vi phạm gỡ bỏ nội dung xúc phạm, chấm dứt hành vi vi phạm;
- Xem xét buộc người vi phạm xin lỗi, cải chính công khai nếu có căn cứ;
- Xử lý hành vi vi phạm theo quy định pháp luật;
- Hướng dẫn tôi thực hiện các quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ.
Tài liệu, chứng cứ kèm theo:
- Bản sao CCCD/CMND của tôi;
- Ảnh chụp màn hình bài viết/bình luận/tin nhắn vi phạm;
- Link bài viết, link tài khoản Facebook liên quan;
- Video quay màn hình nội dung vi phạm nếu có;
- Vi bằng nếu có;
- Tài liệu chứng minh thiệt hại nếu có;
- Các tài liệu khác có liên quan.
Tôi xin cam đoan những nội dung trình bày trên là đúng sự thật và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung đơn này.
Người làm đơn
Ký và ghi rõ họ tên
5. Có nên lập vi bằng khi bị xúc phạm danh dự trên Facebook không?
Trong nhiều vụ việc, người vi phạm có thể xóa bài, ẩn bình luận, khóa tài khoản hoặc thay đổi nội dung sau khi biết mình bị phản ánh. Vì vậy, việc ghi nhận chứng cứ kịp thời là rất quan trọng.
Vi bằng do Thừa phát lại lập có thể giúp ghi nhận sự kiện, hành vi đang tồn tại trên mạng tại một thời điểm nhất định. Đây là tài liệu có giá trị hỗ trợ khi làm việc với cơ quan chức năng hoặc khi khởi kiện tại Tòa án.
Tuy nhiên, không phải vụ việc nào cũng bắt buộc phải lập vi bằng. Nếu vụ việc đơn giản, chứng cứ đã rõ, mức độ ảnh hưởng chưa lớn, người bị hại có thể lưu ảnh chụp màn hình, quay màn hình, lưu link và in ra kèm đơn.
Nếu vụ việc nghiêm trọng, có thiệt hại về kinh doanh, uy tín, hợp đồng hoặc người vi phạm có khả năng xóa bài nhanh, nên cân nhắc lập vi bằng hoặc nhờ đơn vị có chuyên môn hỗ trợ thu thập chứng cứ.
6. Những lỗi thường gặp khi làm đơn tố cáo xúc phạm danh dự trên Facebook
Khi tự làm đơn, nhiều người thường mắc một số lỗi khiến hồ sơ thiếu thuyết phục hoặc khó xử lý.
1. Viết đơn quá cảm xúc, thiếu chứng cứ
Nhiều đơn chỉ ghi “người này xúc phạm tôi”, “làm tôi mất danh dự”, “gây ảnh hưởng nghiêm trọng” nhưng không kèm ảnh chụp, link bài viết, thời gian đăng tải hoặc nội dung cụ thể.
Muốn đơn có cơ sở, cần ghi rõ hành vi nào, xảy ra khi nào, ở đâu, ai thực hiện và có chứng cứ gì.
2. Không lưu link bài viết hoặc tài khoản
Chỉ chụp màn hình đôi khi chưa đủ. Nếu có thể, nên lưu thêm link bài viết, link bình luận, link tài khoản Facebook, tên hội nhóm hoặc fanpage liên quan.
Các thông tin này giúp cơ quan có thẩm quyền dễ xác minh hơn.
3. Chưa lưu chứng cứ đã yêu cầu đối phương gỡ bài
Nhiều người vừa thấy bài xúc phạm đã nhắn tin yêu cầu gỡ ngay. Nếu người vi phạm xóa bài trước khi bạn kịp lưu chứng cứ, việc chứng minh sau này có thể khó khăn.
Vì vậy, nguyên tắc nên nhớ là: lưu chứng cứ trước, yêu cầu gỡ sau.
4. Yêu cầu bồi thường nhưng không chứng minh thiệt hại
Nếu yêu cầu bồi thường, bạn cần chuẩn bị chứng cứ thể hiện thiệt hại. Ví dụ: khách hàng hủy đơn, hợp đồng bị ảnh hưởng, doanh thu giảm, chi phí khắc phục hậu quả, tài liệu chứng minh ảnh hưởng đến công việc hoặc sức khỏe tinh thần.
Nếu không có chứng cứ, yêu cầu bồi thường có thể không được xem xét như mong muốn.
5. Chửi lại hoặc đăng bài phản công
Đây là lỗi rất phổ biến. Khi bị xúc phạm, nhiều người đăng bài đáp trả, dùng lời lẽ nặng nề hoặc công khai thông tin cá nhân của người vi phạm.
Hành động này có thể làm vụ việc phức tạp hơn. Từ vị trí người bị hại, bạn có thể bị xem xét ngược lại nếu cũng có hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác.
>> Bị xúc phạm danh dự trên Facebook phải làm sao? Cách xử lý đúng luật khi bị bôi nhọ trên mạng xã hội
Kết luận: Làm đơn tố cáo đúng giúp bảo vệ quyền lợi tốt hơn
Mẫu đơn tố cáo xúc phạm danh dự trên Facebook không cần quá cầu kỳ, nhưng phải đầy đủ các nội dung quan trọng: thông tin người làm đơn, thông tin người vi phạm, diễn biến sự việc, nội dung xúc phạm, hậu quả, yêu cầu giải quyết và chứng cứ kèm theo.
Khi bị xúc phạm trên Facebook, người bị hại nên bình tĩnh lưu chứng cứ, tránh chửi lại, tránh đăng bài phản công và lựa chọn hướng xử lý phù hợp. Trong các vụ việc có dấu hiệu nghiêm trọng, có thiệt hại về uy tín, công việc, kinh doanh hoặc danh dự cá nhân, nên nhờ người có chuyên môn hỗ trợ soạn đơn, rà soát chứng cứ và định hướng cách làm việc với cơ quan có thẩm quyền.
Nếu bạn đang bị xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc uy tín trên Facebook nhưng chưa biết nên viết đơn thế nào, cần chuẩn bị chứng cứ gì hoặc nộp đơn ở đâu, Pháp Lý Thu Ngân có thể hỗ trợ xem xét hồ sơ và hướng dẫn hướng xử lý phù hợp theo quy định pháp luật.
